Titre
Twee werken voor 1 prijs over tabak en rookcultuur, w.o. Hofstätter – Die rauchende Frau; Bilderdijk – Het nicotiaansche kruid, en uitzicht op mijn dood
Auteur
Hofstätter, R., Bilderdijk, Willem
Langue
Meertalig
Éditeur
Hölder-Pichler-Tempsky A.G., A.F.H. Smit
Prix
€ 74,50(Excl. toute livraison)
Détails
1832, 1e druk, 1–53, 1–16, 19–35, 36–48; 1924, 1e druk, iv,266 blz.
Plus d'informations
beige halflinnen band met stoothoekjes en bruingewolkte kartonplatten en originele bruinkartonnen uitgeversband met zwartopdruk; linnen sleets en band vuil/beduimeld; bladzijden gaaf schoon en vanuit de randen enigszins vergeeld en bladzijden schoon, gaaf en nagenoeg onverkleurd; boekblok nog ongesnoeid dus met onregelmatige bladranden.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
1. Hofstätter, R. Die rauchende Frau Eine klinische, psychologische und sociale Studie
Hölder-Pichler-Tempsky A.G., Wien / Leipzig
1924, 1e druk, iv,266 blz., beige halflinnen band met stoothoekjes en bruingewolkte kartonplatten.
Linnen sleets, op de neep voor- en achter onderaan ca. 5 cm ingescheurd, rugtitel vervaagd, platten schoon gaaf en kleurvast, bladzijden gaaf schoon en vanuit de randen enigszins vergeeld, een stevig gebonden exemplaar.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Over de inhoud
Einleitung ….. 1
Material ….. 2
Allgemeinwirkung des Nikotins auf den weiblichen Organismus ….. 7
Vergiftungen mit Nikotin beim Weibe ….. 7
Herz und Gefäßapparat ….. 12
Atmungsorgane ….. 15
Magen und Darm ….. 26
Blase ….. 36
Auge ….. 37
Nervensystem (Intermittierendes Hinken) ….. 44
Abstinenz ….. 61
Toleranz ….. 69
Chlorose und Anämie ….. 74
Wachstum, Haut, Haare und sekundäre Geschlechtscharaktere ….. 76
Haut ….. 76
Haare ….. 80
Sekundäre Geschlechtscharaktere ….. 83
Blutdrüsen ….. 85
Nikotin und Nebennieren ….. 85
Nikotin und Hypophyse ….. 87
Nikotin und Schilddrüse ….. 89
Konstitutionstypen ….. 91
Geschlechtsorgane und Sexualfunktion ….. 93
Mann ….. 93
Weib ….. 100
Ovarium ….. 101
Uterus ….. 101
Menstruation ….. 102
Schwangerschaft ….. 107
Kind ….. 110
Erkrankungen der Geschlechtsorgane ….. 115
Sexualfunktionen des Weibes und Nikotin ….. 118
Die Frau in der Zigarrenfabrikation ….. 129
Chemischer Nachweis des Nikotins ….. 134
Nikotin als Heilmittel ….. 144
Der Kampf gegen das Nikotin ….. 144
Tabakstatistik ….. 164
Bedeutung des Rauchens für die Frau ….. 178
Zeitliche und nationale Unterschiede ….. 178
Das Rauchen jugendlicher Personen, besonders junger Mädchen ….. 181
Warum die Frau raucht ….. 190
Rauchen und Feuerlust ….. 196
Urteil der Frau über das Rauchen ….. 213
Hygiene des Rauchens ….. 218
Verteidigung des Rauchens ….. 221
Resultate der Tierversuche ….. 231
Schlußwort ….. 235
Literaturverzeichnis ….. 246
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment
Chemische Vergiftungen sind, abgesehen von dem schnellen Einnehmen kolossaler Quantitäten Tabak, das einige Male zu schweren Vergiftungen führte, namentlich dadurch vorgekommen, daß Speisen oder Getränke in Rauch- oder Schnupftabakbehältern aufbewahrt wurden oder Tabak zufällig in erstere geriet. So sind z. B. Vergiftungen durch Kaffeebohnen, welche längere Zeit mit Tabakblättern in Berührung gelegen hatten, durch Sauerkraut, welches in einem Schnupftabakfasse aufbewahrt war, und durch Milch, in welche Kautabak gefallen war, vorgekommen. Besonders häufig hat auch das Verschlucken gekauten Tabakes zu Vergiftungen geführt, häufiger das Verschlucken des beim Rauchen von Tabak im Pfeifen sich absetzenden Tabaksaftes oder Säubers (Schnorchel) bei Kindern, welcher übrigens auch wiederholt zu tödlichen Vergiftungen geführt hat, die nach Landerer besonders häufig im Orient vorkommen, wo der dort als Tsefêx bezeichnete Saft gegen Hautkrankheiten in Ansehen steht. Intern genommen, hat der Tabakschmergel, zum Abtreiben von Helminthen oder einer Leibesfrucht benutzt, ebenfalls schon schwere Vergiftungen hervorgerufen.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Rauchen und Feuerlust.
Hinter einzelnen Fällen von nur scheinbar stark rauchenden Frauen verstecken sich offenbar rein pyromanische Befriedigungen. Das Zündeln, das Spielen mit dem Feuer, die Lust daran, „daß alles für sie entbrenne“, alles glühe usw., und auch das fortwährende Löschen eines Feuers, das Ausbrennenlassen, das Verglimmen, Erkalten, Absterben der Glut, all diese Vorstellungen können sich im Rauchen ein Symbol schaffen. Die Bedeutung dieses Vorkommnisses wird im allgemeinen unterschätzt. Wagner-Jauregg zwar nimmt direkt einen eigenen Brandstiftungstrieb an, der Kindern eigen sein soll. Stekel erzählt nach dieser Richtung in seinem Buche über die Impulshandlungen viel Interessantes.
Zuerst einen eigenen Fall.
FALL XXVI. Ich kannte ein junges Mädchen von 12 oder 13 Jahren, das wie versessen darauf war, die Zigarren und Zigaretten ihres Vaters und ihrer drei älteren Brüder stets selbst anzuzünden, die angebrannten Streichhölzchen und die fast zu Ende gerauchten Zigarren und Zigaretten stets selbst zu „töten“. Sie tat dies mit einem stets gleichbleibenden, recht …
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
2. Bilderdijk, Willem Het nicotiaansche kruid, en uitzicht op mijn dood. Voorafgegaan door een levensbericht des dichters
A.F.H. Smit, Rotterdam
1832, 1e druk, originele bruinkartonnen uitgeversband met zwartopdruk.
Band vuil/beduimeld, bladzijden schoon, gaaf en nagenoeg onverkleurd, boekblok nog ongesnoeid dus met onregelmatige bladranden.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Provenance
Stempels op schutblad en titelblad: Bibliotheek Aloysius-college.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Over de inhoud
Voorberigt.
Levensbericht van Mr. Willem Bilderdijk ….. 1–53
’t Nicotiaansche kruid ….. 1–16
Uitzicht op mijn dood ….. 19–35
Aanteekeningen ….. 36–48
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment
’T NICOTIAANSCHE KRUID.
Quid hoc veneni saevi in praecordiis.
HORATIUS.
Weg met dat stinkend stof! weg met die vuile dampen,
De lucht en ’t heldre licht van tafeltoorts en lampen
Verduistrend, d’ademtocht verstikkend, en vergift
Voor borst en ingewand! Wat razerny van drift
Kon zoo het menschenras van zelfbesef berooven,
Om dus zich ’t leven in den boezem uit te doven?
En, Hemel, alles is aan deze dolheid vast,
En gaat op prikklingstank en walgingrook te gast!
Euroop, wat zijt ge dwaas! — Van waar toch dit gelusten
Naar ’t onkruid, naar ’t vergif van Oost- en Westerkusten?
Is ’t wonder, daar ge alom en ziekte en gift vergaârt,
Dat lichaamsplaag aan plaag ’t verzwakt gestel bezwaart?
Ja, ’k gun u, specery der geurige Molukken,
’k Vergun u, wierook, myrrhe uit Yemensgaard te plukken,
Ver-
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
’T NICOTIAANSCHE KRUID. 9
Het loosde slijm! wat heil! — Ja schoone slijmonttrekking!
Indien ’t onttrekking is, ’t is tevens slijmverwekking,
Maar stoort de kleinzing waar de klier door werken moet,
En ’t dus verspilde is wei uit d’omloop van het bloed.
Doch ’t was wat nieuws; genoeg! — Natuur en smaak mocht gruwen,
De wereld moest vervuld met rooken, rochlen, spuwen,
Aan d’eenen, snuiven aan den andren kant. ’t Genies
Was welkom overal, in werking ruim zoo vies:
Geheel Euroop was één Anticyra geworden,
De hersens raakten schoon, de wereld gants in orden.
Dit duurde een poos; toen was die scherpte te gering
Als ’t prikkelbare van de zenuw dus verging.
Nu moest de prikkel van het drekzout, geest van krengen,
Zich aan de smaakloosheid van snuif en rook vermengen.
Van daar nu ’t saussen, zoo ’t moet heeten, van die blaân,
Van daar de scherpe mist waar ’t kruid in op moet gaan,
Die ’t halve Sticht (helaas! door zulk een plantbouw bloeiend)
Verpest voor die ’t doorreist den helschen stank verfoeiend.
Van
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Recensie: Vaderlandsche letteroefeningen. Jaargang 1832
Het Nicotiaansche kruid, en uitzicht op mijn dood. Van wijlen Mr. willem bilderdijk. Voorafgegaan door een Levensbericht des Dichters.
Dit werkje, zoo zindelijk gedrukt en uitgedost, zal, inzonderheid om het daarin vervatte Levensberigt, wel druk worden gekocht en gelezen. Voor onszelven zijn wij echter over dat Levensberigt het minst van alles voldaan: want het bepaalt zich tot grootendeels algemeen bekende bijzonderheden. Alleen de oorzaak van 's mans ballingschap, in 1795 tot 1806, zal den meesten eenig meerder licht geven, dan zij te voren hadden. Van het eerste huwelijk en de telgen daaruit geboren, en van de aanknooping der tweede echtverbindtenis, wordt veel te weinig gezegd. Intusschen zijn wij dankbaar voor het geleverde. De Uitgever, door den Heer van der hoop, die de taak op zich had genomen en mogelijk betere bescheiden had, te leur gesteld, heeft geleverd, wat hij konde. Het spijt Recensent, die weinig van des Dichters geschiedenis weet, niet meerder te vinden, dan ons thans wordt aangeboden: echter wordt dit eenigermate vergoed door de belangrijke aanteekeningen op het uitzicht op mijn dood, door bilderdijk zelven. Om die aanteekeningen alleen, welke ons in de ziel des vereeuwigden Dichters blikken doen en ons gewigtige bijzonderheden uit zijnen levensloop en nopens zijn ligchaamslijden mededeelen, zou dit werkje verdienen gekocht te worden, al ware er niets meer in te vinden. Het dichtstuk, waar die aanteekeningen toe behooren, beantwoordt niet aan den titel. In plaats van uitzicht op mijn dood, zou het eigenaardiger heeten, terugzigt op mijne levensbaan. Wat dichterlijke waarde betreft, geven wij de voorkeur aan het Nicotiaansche kruid, een inderdaad verdienstelijk hekeldicht. Ja! het is overdreven: het tabakrooken en snuiven wordt in een veel erger daglicht geplaatst, dan zulks, buiten geval van onverstandig misbruik misschien, verdient. Maar een hekeldicht mag en moet overdreven zijn in de voorstelling van gebreken, zoo er slechts, in den grond der zaak, waarheid is, en alles zoo geestig wordt voorgesteld, dat het telkens doet meesmuilen. Men leert zich dan, juist door het overdrevene der schildering, voor het misbruik en voor zorgelooze toegevendheid aan deze of gene neiging of gewoonte nog tijdig wachten. Tot proeve diene het volgende:
Maar gy, die roemen moogt: My doet de pijp geen kwaad;
Wat zijt gy, zoo gy haar een korten wijl verlaat?
‘'k Versta niet wat ik lees; ik ben te dof tot werken,
Of 't pijpjen moet er my de hersens by versterken.’ -
Versterken, zegt gy? Neen, maar wekken brein en geest,
Inslapend zonder dat. En, weet gy wat gy leest,
Dan is 't ontleend uit rook: dees prikkel drijft in werking
Wat stilstond; maar 't is zelfverzwakken; geen versterking.
De veer van 't uurwerk rust, de raders blijven stil;
En 't brein gehoorzaamt niet aan d' invloed van den wil.
Of mooglijk dat de wil ook zelf in 't wilde dwarrelt,
Als water in een kuip, dat in de rondte zwarrelt,
En door bedwelming die 't gewoon werd, dan gesust,
Op 't voorwerp meer bedaard en met zijn aandacht rust.
't Is al verhitting van den wijn. Ik ken poëeten
Die 't wijnglas Hippokreen, en Bacchus Febus heeten;
Met recht, geen eigen ziel, geen Godheid drijft hen aan.
Maar Dichten? - Wijndamp is 't de hersens doorgegaan. -
O welk een slaverny! men is zich zelv' geen meester,
Hangt aan een handvol damp, die zingt en dicht en leest er,
Als 't door de lippen glijdt, of in den pennezwier
Zich uitdrukt en 't gevoel afschildert op 't papier.
Ja, zegge ik slaverny. - En echter zulke banden
Schaamt niemand zich. Men pocht op alle soort van schanden,
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Zoekwoorden
rookcultuur, tabaksgeschiedenis, nicotinegebruik, cultuurkritiek, medische geschiedenis, klinische psychologie, psychiatrie, volksgezondheid, verslaving, vrouw en gezondheid, sociale geneeskunde, seksuele moraal, doodsmotief, hekeldicht, Nederlandse poëzie, romantiek, pamfletliteratuur, dichterbiografie, cultuurgeschiedenis, literatuurgeschiedenis, zedenleer, gezondheidskritiek, rookgedrag, gedragskritiek, lichaam en moraal, historische geneeskunde, Duitse wetenschap, negentiende eeuw, tabaksgebruik, genotmiddelen, klinische psychologie, vrouwenstudies
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
1. Hofstätter, R. Die rauchende Frau Eine klinische, psychologische und sociale Studie
Hölder-Pichler-Tempsky A.G., Wien / Leipzig
1924, 1e druk, iv,266 blz., beige halflinnen band met stoothoekjes en bruingewolkte kartonplatten.
Linnen sleets, op de neep voor- en achter onderaan ca. 5 cm ingescheurd, rugtitel vervaagd, platten schoon gaaf en kleurvast, bladzijden gaaf schoon en vanuit de randen enigszins vergeeld, een stevig gebonden exemplaar.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Over de inhoud
Einleitung ….. 1
Material ….. 2
Allgemeinwirkung des Nikotins auf den weiblichen Organismus ….. 7
Vergiftungen mit Nikotin beim Weibe ….. 7
Herz und Gefäßapparat ….. 12
Atmungsorgane ….. 15
Magen und Darm ….. 26
Blase ….. 36
Auge ….. 37
Nervensystem (Intermittierendes Hinken) ….. 44
Abstinenz ….. 61
Toleranz ….. 69
Chlorose und Anämie ….. 74
Wachstum, Haut, Haare und sekundäre Geschlechtscharaktere ….. 76
Haut ….. 76
Haare ….. 80
Sekundäre Geschlechtscharaktere ….. 83
Blutdrüsen ….. 85
Nikotin und Nebennieren ….. 85
Nikotin und Hypophyse ….. 87
Nikotin und Schilddrüse ….. 89
Konstitutionstypen ….. 91
Geschlechtsorgane und Sexualfunktion ….. 93
Mann ….. 93
Weib ….. 100
Ovarium ….. 101
Uterus ….. 101
Menstruation ….. 102
Schwangerschaft ….. 107
Kind ….. 110
Erkrankungen der Geschlechtsorgane ….. 115
Sexualfunktionen des Weibes und Nikotin ….. 118
Die Frau in der Zigarrenfabrikation ….. 129
Chemischer Nachweis des Nikotins ….. 134
Nikotin als Heilmittel ….. 144
Der Kampf gegen das Nikotin ….. 144
Tabakstatistik ….. 164
Bedeutung des Rauchens für die Frau ….. 178
Zeitliche und nationale Unterschiede ….. 178
Das Rauchen jugendlicher Personen, besonders junger Mädchen ….. 181
Warum die Frau raucht ….. 190
Rauchen und Feuerlust ….. 196
Urteil der Frau über das Rauchen ….. 213
Hygiene des Rauchens ….. 218
Verteidigung des Rauchens ….. 221
Resultate der Tierversuche ….. 231
Schlußwort ….. 235
Literaturverzeichnis ….. 246
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment
Chemische Vergiftungen sind, abgesehen von dem schnellen Einnehmen kolossaler Quantitäten Tabak, das einige Male zu schweren Vergiftungen führte, namentlich dadurch vorgekommen, daß Speisen oder Getränke in Rauch- oder Schnupftabakbehältern aufbewahrt wurden oder Tabak zufällig in erstere geriet. So sind z. B. Vergiftungen durch Kaffeebohnen, welche längere Zeit mit Tabakblättern in Berührung gelegen hatten, durch Sauerkraut, welches in einem Schnupftabakfasse aufbewahrt war, und durch Milch, in welche Kautabak gefallen war, vorgekommen. Besonders häufig hat auch das Verschlucken gekauten Tabakes zu Vergiftungen geführt, häufiger das Verschlucken des beim Rauchen von Tabak im Pfeifen sich absetzenden Tabaksaftes oder Säubers (Schnorchel) bei Kindern, welcher übrigens auch wiederholt zu tödlichen Vergiftungen geführt hat, die nach Landerer besonders häufig im Orient vorkommen, wo der dort als Tsefêx bezeichnete Saft gegen Hautkrankheiten in Ansehen steht. Intern genommen, hat der Tabakschmergel, zum Abtreiben von Helminthen oder einer Leibesfrucht benutzt, ebenfalls schon schwere Vergiftungen hervorgerufen.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Rauchen und Feuerlust.
Hinter einzelnen Fällen von nur scheinbar stark rauchenden Frauen verstecken sich offenbar rein pyromanische Befriedigungen. Das Zündeln, das Spielen mit dem Feuer, die Lust daran, „daß alles für sie entbrenne“, alles glühe usw., und auch das fortwährende Löschen eines Feuers, das Ausbrennenlassen, das Verglimmen, Erkalten, Absterben der Glut, all diese Vorstellungen können sich im Rauchen ein Symbol schaffen. Die Bedeutung dieses Vorkommnisses wird im allgemeinen unterschätzt. Wagner-Jauregg zwar nimmt direkt einen eigenen Brandstiftungstrieb an, der Kindern eigen sein soll. Stekel erzählt nach dieser Richtung in seinem Buche über die Impulshandlungen viel Interessantes.
Zuerst einen eigenen Fall.
FALL XXVI. Ich kannte ein junges Mädchen von 12 oder 13 Jahren, das wie versessen darauf war, die Zigarren und Zigaretten ihres Vaters und ihrer drei älteren Brüder stets selbst anzuzünden, die angebrannten Streichhölzchen und die fast zu Ende gerauchten Zigarren und Zigaretten stets selbst zu „töten“. Sie tat dies mit einem stets gleichbleibenden, recht …
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
2. Bilderdijk, Willem Het nicotiaansche kruid, en uitzicht op mijn dood. Voorafgegaan door een levensbericht des dichters
A.F.H. Smit, Rotterdam
1832, 1e druk, originele bruinkartonnen uitgeversband met zwartopdruk.
Band vuil/beduimeld, bladzijden schoon, gaaf en nagenoeg onverkleurd, boekblok nog ongesnoeid dus met onregelmatige bladranden.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Provenance
Stempels op schutblad en titelblad: Bibliotheek Aloysius-college.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Over de inhoud
Voorberigt.
Levensbericht van Mr. Willem Bilderdijk ….. 1–53
’t Nicotiaansche kruid ….. 1–16
Uitzicht op mijn dood ….. 19–35
Aanteekeningen ….. 36–48
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment
’T NICOTIAANSCHE KRUID.
Quid hoc veneni saevi in praecordiis.
HORATIUS.
Weg met dat stinkend stof! weg met die vuile dampen,
De lucht en ’t heldre licht van tafeltoorts en lampen
Verduistrend, d’ademtocht verstikkend, en vergift
Voor borst en ingewand! Wat razerny van drift
Kon zoo het menschenras van zelfbesef berooven,
Om dus zich ’t leven in den boezem uit te doven?
En, Hemel, alles is aan deze dolheid vast,
En gaat op prikklingstank en walgingrook te gast!
Euroop, wat zijt ge dwaas! — Van waar toch dit gelusten
Naar ’t onkruid, naar ’t vergif van Oost- en Westerkusten?
Is ’t wonder, daar ge alom en ziekte en gift vergaârt,
Dat lichaamsplaag aan plaag ’t verzwakt gestel bezwaart?
Ja, ’k gun u, specery der geurige Molukken,
’k Vergun u, wierook, myrrhe uit Yemensgaard te plukken,
Ver-
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
’T NICOTIAANSCHE KRUID. 9
Het loosde slijm! wat heil! — Ja schoone slijmonttrekking!
Indien ’t onttrekking is, ’t is tevens slijmverwekking,
Maar stoort de kleinzing waar de klier door werken moet,
En ’t dus verspilde is wei uit d’omloop van het bloed.
Doch ’t was wat nieuws; genoeg! — Natuur en smaak mocht gruwen,
De wereld moest vervuld met rooken, rochlen, spuwen,
Aan d’eenen, snuiven aan den andren kant. ’t Genies
Was welkom overal, in werking ruim zoo vies:
Geheel Euroop was één Anticyra geworden,
De hersens raakten schoon, de wereld gants in orden.
Dit duurde een poos; toen was die scherpte te gering
Als ’t prikkelbare van de zenuw dus verging.
Nu moest de prikkel van het drekzout, geest van krengen,
Zich aan de smaakloosheid van snuif en rook vermengen.
Van daar nu ’t saussen, zoo ’t moet heeten, van die blaân,
Van daar de scherpe mist waar ’t kruid in op moet gaan,
Die ’t halve Sticht (helaas! door zulk een plantbouw bloeiend)
Verpest voor die ’t doorreist den helschen stank verfoeiend.
Van
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Recensie: Vaderlandsche letteroefeningen. Jaargang 1832
Het Nicotiaansche kruid, en uitzicht op mijn dood. Van wijlen Mr. willem bilderdijk. Voorafgegaan door een Levensbericht des Dichters.
Dit werkje, zoo zindelijk gedrukt en uitgedost, zal, inzonderheid om het daarin vervatte Levensberigt, wel druk worden gekocht en gelezen. Voor onszelven zijn wij echter over dat Levensberigt het minst van alles voldaan: want het bepaalt zich tot grootendeels algemeen bekende bijzonderheden. Alleen de oorzaak van 's mans ballingschap, in 1795 tot 1806, zal den meesten eenig meerder licht geven, dan zij te voren hadden. Van het eerste huwelijk en de telgen daaruit geboren, en van de aanknooping der tweede echtverbindtenis, wordt veel te weinig gezegd. Intusschen zijn wij dankbaar voor het geleverde. De Uitgever, door den Heer van der hoop, die de taak op zich had genomen en mogelijk betere bescheiden had, te leur gesteld, heeft geleverd, wat hij konde. Het spijt Recensent, die weinig van des Dichters geschiedenis weet, niet meerder te vinden, dan ons thans wordt aangeboden: echter wordt dit eenigermate vergoed door de belangrijke aanteekeningen op het uitzicht op mijn dood, door bilderdijk zelven. Om die aanteekeningen alleen, welke ons in de ziel des vereeuwigden Dichters blikken doen en ons gewigtige bijzonderheden uit zijnen levensloop en nopens zijn ligchaamslijden mededeelen, zou dit werkje verdienen gekocht te worden, al ware er niets meer in te vinden. Het dichtstuk, waar die aanteekeningen toe behooren, beantwoordt niet aan den titel. In plaats van uitzicht op mijn dood, zou het eigenaardiger heeten, terugzigt op mijne levensbaan. Wat dichterlijke waarde betreft, geven wij de voorkeur aan het Nicotiaansche kruid, een inderdaad verdienstelijk hekeldicht. Ja! het is overdreven: het tabakrooken en snuiven wordt in een veel erger daglicht geplaatst, dan zulks, buiten geval van onverstandig misbruik misschien, verdient. Maar een hekeldicht mag en moet overdreven zijn in de voorstelling van gebreken, zoo er slechts, in den grond der zaak, waarheid is, en alles zoo geestig wordt voorgesteld, dat het telkens doet meesmuilen. Men leert zich dan, juist door het overdrevene der schildering, voor het misbruik en voor zorgelooze toegevendheid aan deze of gene neiging of gewoonte nog tijdig wachten. Tot proeve diene het volgende:
Maar gy, die roemen moogt: My doet de pijp geen kwaad;
Wat zijt gy, zoo gy haar een korten wijl verlaat?
‘'k Versta niet wat ik lees; ik ben te dof tot werken,
Of 't pijpjen moet er my de hersens by versterken.’ -
Versterken, zegt gy? Neen, maar wekken brein en geest,
Inslapend zonder dat. En, weet gy wat gy leest,
Dan is 't ontleend uit rook: dees prikkel drijft in werking
Wat stilstond; maar 't is zelfverzwakken; geen versterking.
De veer van 't uurwerk rust, de raders blijven stil;
En 't brein gehoorzaamt niet aan d' invloed van den wil.
Of mooglijk dat de wil ook zelf in 't wilde dwarrelt,
Als water in een kuip, dat in de rondte zwarrelt,
En door bedwelming die 't gewoon werd, dan gesust,
Op 't voorwerp meer bedaard en met zijn aandacht rust.
't Is al verhitting van den wijn. Ik ken poëeten
Die 't wijnglas Hippokreen, en Bacchus Febus heeten;
Met recht, geen eigen ziel, geen Godheid drijft hen aan.
Maar Dichten? - Wijndamp is 't de hersens doorgegaan. -
O welk een slaverny! men is zich zelv' geen meester,
Hangt aan een handvol damp, die zingt en dicht en leest er,
Als 't door de lippen glijdt, of in den pennezwier
Zich uitdrukt en 't gevoel afschildert op 't papier.
Ja, zegge ik slaverny. - En echter zulke banden
Schaamt niemand zich. Men pocht op alle soort van schanden,
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Zoekwoorden
rookcultuur, tabaksgeschiedenis, nicotinegebruik, cultuurkritiek, medische geschiedenis, klinische psychologie, psychiatrie, volksgezondheid, verslaving, vrouw en gezondheid, sociale geneeskunde, seksuele moraal, doodsmotief, hekeldicht, Nederlandse poëzie, romantiek, pamfletliteratuur, dichterbiografie, cultuurgeschiedenis, literatuurgeschiedenis, zedenleer, gezondheidskritiek, rookgedrag, gedragskritiek, lichaam en moraal, historische geneeskunde, Duitse wetenschap, negentiende eeuw, tabaksgebruik, genotmiddelen, klinische psychologie, vrouwenstudies
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Images
Lilith
Den Bosch 
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.