Titre
Godenschemering. Een gedicht
Auteur
Emants, Marcellus
Langue
néerlandais
Éditeur
H. Pijttersen, Sneek.
Prix
€ 110,00(Excl. toute livraison)
Détails
1883, eerste druk, [4]135 blz. Originele olijfgroene linnen uitgeversband met zwart geometrisch lijnkader; centraal donkerbruin cartouche met zwarte contouren en florale ornamenten, boven- en onderaan met een cherubkopje; titel *Godenschemering* en *
Plus d'informations
ꕥ⟴⟴⟴ꕥ
**Recensie**
(De Gids. Jaargang 47 (1883))
Wij begroeten met ingenomenheid dit gedicht. Dit is weder hooge kunst. Uit den kring der binnenhuisjes en stillevens voert
Emants ons over in de sfeer der verheven gedachten, der grootsche gevoelens en der stoute beelden. Een ontzettende weemoed komt over u terwijl gij dit gedicht leest. Ons was het te moede, alsof wij bij herstweder door een hoog dennenwoud gingen, terwijl klagend de wind boven onze hoofden door de kruinen der boomen gierde, huilde en loeide.
Wat al sombere gewaarwordingen maken zich dan ook van ons meester, wanneer wij in die Noordsche Edda-sagen ons verdiepen! - Het middelpunt van al die mythen is de droeve mare van Baldur's dood, waarop de ondergang der bestaande wereldorde moet volgen. In de Edda wijst alles naar dat feit heen dat eenmaal zal plaats hebben. Met huiverenden schroom fluisteren allen daarvan. In elken zege-zang hoort gij de zinspeling op dien tragischen afloop. Geen der fragmenten - hetzij uit de godenmythen of uit de heldensagen - verbergt het. De Voluspa voorspelt het, het Wegtamslied herhaalt het, het drinkgelag van Oegir dreunt er van, het Hyndla-lied versterkt slechts de weeklacht, en Bragi's gespreken vangen de echo op.
Emants heeft nu al de trekken en gegevens uit de Edda tot een afgerond geheel verzameld en uit al die sagen en mededeelingen een verrassend schoon gedicht in vijf zangen bewerkt. Hoewel het in epischen vorm is gegoten, heeft het al het spannende van een drama. De eerste zang is als het ware de ontvouwing, de expositie: men leert er al de figuren in kennen die in het gedicht optreden: al de typen der Noordsche Godenwereld, en dan Loki, de onechte zoon van Odhin, de vuurgeest, de verderver, de verrader, de ontkenner, de spotter, de twijfelaar. In den tweeden zang begint het drama. Loki vraagt aan Odhin om in den rang van evenknie der wettige zonen van Odhin en dus volkomen in de godenwereld (den kring der Asen) te worden opgenomen; op de weigering van Odhin besluit Loki zich te wreken. De derde zang behelst dan die wraak, den dood van Baldur door de list van Loki, daar deze den met mistel voorzienen pijl door den blinden Hoder op Baldur laat afschieten. Nog denkt Odhin dien Baldur uit het doodenrijk te kunnen terugroepen, omdat hij schuldeloos weggegaan is. Het zou onrecht zijn (zoo spreken de Asen), als niet aan het goede en schoone de zege bleef. Slechts hem treffe boete die het kwaad in het leven riep.
De vierde zang teekent de wijze waarop Odhin Loki grijpt en hem met ijzersterke koorden vasthecht aan de wereld-esch, waar hij zijn vonnis zal hooren. Intusschen wacht Odhin de terugkomst van Baldur af. Doch de bode keert met de tijding dat het doodenrijk Baldur niet kan teruggeven. Het denkbeeld van recht schijnt dus te wankelen. Het blinde toeval schijnt te heerschen. Odhin besluit dus de Nornen te raadplegen. In den vijfden en laatsten zang wordt nu de raadpleging der Nornen en haar runen-wijsheid ons geopenbaard. De Noordsche godenwereld - zoo is haar orakel - zal ten ondergaan: de schemering van dien ondergang is aanstaande. Een nieuwe wereldorde zal na den laatsten strijd opkomen, waarin een nieuwe godenstad zal verrijzen, met nieuwe goden en nieuwe zeden. Ook die orde zal vergaan; weder zal een nieuw hemelrijk ontstaan. Anders en met andere zeden dan het vorige. Slechts Loki zal onder allerlei vormen telkens bij elke nieuwe wereldorde zijn plaats herwinnen en hopen en trachten de eerste God te zijn. Bij elke vervorming, bij elke nieuwe wereldorde zal hij zich inspannen om den eersten rang in te nemen. Zeer schoon wordt dit door Emants weêrgegeven in het verhaal dat Odhin doet van zijn bezoek aan de Nornen. Loki, vastgebonden aan den Ygdrasil, vraagt telkens bij elke nieuwe wenteling der wereldorde: ‘En Loki, Vader’. Doch Odhin wijst hem telkens at. Tot bij de laatste wenteling, op den wederom herhaalden uitroep: ‘En Loki, Vader’, Odhin losbarst in deze woorden:
Rampzaal'ge, ja ik heb uw beeld herkend
In 't monster, dat aanbeden werd op aard'.
Eerst doofde het den glans des levens uit,
Hief toen den gouden zweep op der begeerte,
En geeselde den mensch, meedogenloos,
Totdat zijn bloed door nijd verkankerd was,
De krachtige den zwakkere besprong,
Om aan diens leed zijn gloed te koelen, en
De zwakke, tot vertwijfeling gejaagd,
Zich strijdens moede in Hela's armen wierp,
In 't sterven jam'rend: ‘lust des levens.... logen!’
Inderdaad is voor een goed deel de Godenschemering van Emants een epos aan Loki gewijd. In zijn voorrede geeft de auteur dit ook niet onduidelijk te kennen. Half Prometheus, half Mephistopheles wordt deze figuur van Loki, onder de bewerking van Emants, een realiteit. Men heeft zijn sarkasme van vroeger verstaan en thans begrijpt men zijn hoon als hij door Odhin wordt gevonnisd:
‘De vorst der Asen wankelt op zijn troon!
Geen smart kan Loki overwinnen! Al
Wat is, eens breekt het door mijn hand en... ‘valt!’
Zoo brult de Vuurgod
En telkens als, van pijn zich wringend, hij
't Gesteente schudden doet, beeft op zijn rots
Het eeuwenheugend Walhal, siddert de aard'
En rolt een doffe donder door 't heelal!
Dan rillen de Alfen in hun bergen, valt
De mensch bevreesd zijn vijand aan de borst,
En dringen om Alvaders hoogen troon
De Goden huiv'rend samen. - Odhin slechts
Blijft onvervaard, en zorgend wijlt zijn blik op aarde.
De lezer ziet uit deze aanhalingen hoe flink gebouwde verzen onze dichter weet te smeden. Reeds uit dit enkel literarisch oogpunt zijn in het gedicht schoonheden van hoogen rang te vinden. Zijn bijv. deze regels niet uitnemend? Loki heeft verleidend gesproken van schoone vruchten:
Nieuwsgierig naar
De schoon're vrucht aan 't strand der zee gerijpt,
Sloop Bragi's vrouw hem na. Al vlugger ging
Hij voort, en immer vlugger achter hem
Weerklonk het tripp'len van haar kleinen voet. -
Of wordt men niet bekoord door de volgende verzen, waarin het wegdrijven van het schip, waarop het lijk van Baldur wordt verbrand, geschilderd is?
Toen zwol het statelijke zeil
Door d' opgestoken wind; hoog sloeg de vlam
Aan alle hoeken uit het harsig hout.
En op de weeke golven zacht gewiegeld,
In 't grauwe nat de gouden vlammen spieg'lend,
Dreef 't brandend Godenschip naar 't wereldeinde weg.
ꕥ⟴⟴⟴ꕥ
**Trefwoorden**
noords epos
wereldschemering
mythische strijd
lotbeschikking
dodenrijk
godendrama
mythologische figuren
kosmische ondergang
noordse sagenwereld
epische verbeelding
ꕥ⟴⟴⟴ꕥ
Images
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.