Titre
De mensch beschouwd als dierlijk en geestelijk wezen : poging tot beslechting van den strijd tusschen moderne natuurwetenschap en christelijke beginselen
Auteur
Vitringa, A. J.
Langue
néerlandais
Éditeur
E. J. Brill, Leiden
Prix
€ 75,00(Excl. toute livraison)
Détails
1873, 1e druk, XVI + 309 + [1] p., lichtbruin halfleren band, met vier ribben, oranje titelschildje met goudopdruk, geelbruin gemarmerde platten
Plus d'informations
1873, 1e druk, XVI + 309 + [1] p., lichtbruin halfleren band, met vier ribben, oranje titelschildje met goudopdruk, geelbruin gemarmerde platten
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Lichtbruin halfleren band met vier ribben, stoothoekjes en een oranje titelschildje met goudopdruk. Geelbruin gemarmerde platten. Onderaan de rug een bruin papieren etiketje met bibliotheeknummertje. Rugeinden, randen en hoekjes licht gestoten. Op titelblad een stempel: “Afgestoten door de Deventer musea”. Bladzijden schoon, gaaf en nauwelijks verkleurd. In de eerste bladzijden in de marges enige lichte roestvlekjes. Stevig gebonden aantrekkelijk exemplaar.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Vitringa onderzoekt de verhouding tussen moderne wetenschap en christelijk geloof. Hij bespreekt thema’s als ziel, geest, evolutie, bewustzijn, vrije wil en het doel des levens in filosofische en theologische context.
Inhoudsopgave:
HET GOED REGT DER HYPOTHEZEN ............................. Bladz. 1
Beperkheid der menschelijke kennis. — De laatste oorzaken moeten in elke wetenschap uit hypothesen worden verklaard.
Ook de psychologie heeft het regt hypothesen te stellen. —
Verkeerd pozitivisme. — Wat is eene goede hypothese? — De
gang van ons voorgenomen onderzoek.
I. STOF ............................................................... 6
Alle eigenschappen en hoedanigheden kunnen teruggebragt
worden tot krachten. — Stof zonder kracht is niets. — Materie. —
De atomen der oude wijsgeeren. — Aethertheorie. — De
stof als drager van krachten. — De atomen der natuurweten
schappen. — Moleculen. — Wat is de stoffelijke wereld? —
Geen stof zonder kracht, en geen kracht zonder stof.
II. KRACHT ......................................................... 18
In de natuurwetenschappen maken stoffen meer en meer
plaats voor krachten. — De eenheid van alle kracht. — Soor
ten van kracht. — Tyndall, de warmte als soort van beweging.
— Helmholtz over de eenheid der kracht. — Beeld van von
Lüwenhardt. — Er bestaat eene bepaalde, voor vermeerdering
noch vermindering vatbare hoeveelheid van kracht. — Wat is
kracht?
III. LEVEN ........................................................... 27
Geene afzonderlijke levenskracht. — Het streven der kracht
om individu te worden. — Hoofdeigenschappen van het leven.
— Krystalvorming. — Ontstaan van het zonnestelsel volgens
Kant en Laplace. — Ontstaan van het leven. — De cel. —
Bepaling van leven: de cel is het leven. — De eerste cel-or
ganismen volgens Häckel. — De protisten. — De moneren,
amoeben, enz. — Generatio aequivoca. — De natuurkracht
kiest steeds den gemakkelijksten weg. — Vermenigvuldiging
der cel door deeling. — Wording en ontwikkeling van het
embryo des menschen, volgens Häckel. — De ontwikke
ling van het embryo des menschen is eene verkorte herhaling
van het ontwikkelingsproces der dierwereld in haar geheel.
— De vergelijkende anatomie. — Rudimentaire organen, vol
gens Darwin. — De paleontologie. — De Darwin-theorie. —
Lamarcq. — Geoffroy St. Hilaire. — Göthe. — Veranderlijk
heid der species. — Wet der erfelijkheid. — Specifiek onder
scheid der kiemcellen. — De pangenesis van Darwin. — Wet
der aanpassing. — De strijd om het bestaan. — Natuurkeus.
— Kunstmatige rasveredeling. — Lang tijdsverloop als voor
waarde tot natuurlijke verandering. — De Darwin-hypothese
toegepast op het ontstaan van den mensch. — De stamboom
van den mensch, volgens Häckel. — Carl Vogt en Darwin
over ’t ontstaan van den mensch uit apen. — Beoordeeling
der afstammingsleer. — Bewust en onbewust streven naar
een doel. — Het onbewuste in alle levensfunctiën. — Het
onbewuste in de liefde. — De dood, noodzakelijk tot in
standhouding van het leven.
IV. ZIEL .............................................................. 64
Plant- en dierleven. — Hoogere levensfunctiën vereischen
een zenuwstelsel. — De ziel is het zenuwstelsel. — Langs
de zenuwen beweegt zich niet een electrische stroom. —
Spencer tegen Dubois-Reymond. — Zenuwwerking bestaat uit
kleine schokken of stooten der zenuwmoleculen. — Samenstel
der zenuwdraden. — Soorten van zenuwen. — Uiteinden der
zenuwen. — Gangliën. — Witte en graauwe substantie. —
Reflexbeweging. — Ondergeschikte en hoofcentra van ’t
zenuwstelsel. — Ontstaan van een zenuwstelsel, volgens
Spencer. — Indrukken van de buitenwereld bij wezens zon
der zenuwen. — Zenuwstelsel bij de opeenvolgende trappen
van het dierenrijk. — Centralisatie bij insecten. — Het
ruggemerg der gewervelde dieren. — Schedelloze dieren;
het lanceetvischje, volgens Häckel. — Zelfstandigheid van het
ruggemerg; Zijne voortzetting in den schedel. — Het
hersengedeelte als oorsprong van alle zenuwen. — Het synap
tische zenuwstelsel. — Samenstel van het ruggemerg. —
Waarneming door de zintuigen. — De waarneming door het
gezichtsorgaan. — De waarneming door het gehoororgaan. —
De zinge, waarborg voor de waarheid der zinnelijke waar
neming. — Zinsbedrog. — Instinkt. — Omgekeerde verhou
ding van instinkt en verstand. — De instinkten van den
mensch. — Het instinkt der zinnelijke waarneming. — Het
instinkt van ’t regelen der bewegingen. — De kleine her
senen als orgaan tot het regelen der bewegingen, volgens
Flourens. — Temperamenten. — Stemmingen der ziel. —
Het onbewuste in ’t zieleleven. — Is de ziel onsterfelijk?
V. BEWUSTZIJN ............................................. 106
Beschrijving van de groote hersenen. — Verhouding tus
schen de groote hersenen van mensch en dier. — De groote
hersenen zijn het bewustzijn. — Wat is bewustzijn? —
Voelen en gevoelen. — ’t Bewustzijn als de hoogst moge
lijke losmaking van de natuurkracht. — Dieren zonder her
senen bezitten geen bewustzijn. — Hoe wordt het bewustzijn
opgewekt? — Het bewustzijn als beperking in tijd en ruimte.
— Kan slechts één ding tegelijk in het bewustzijn tegen
woordig zijn? — Wat komt tot het bewustzijn? — De
sterkste indrukken zijn die van ’t aangename en onaange
name. — Geene indrukken, die niet met gevoel gepaard
gaan. — Het subjektieve van ’t gevoel. — Opmerkzaamheid
of aandacht. — Wil of begeervermogen. — Heerschappij
van den wil over het zenuwstelsel. — Voorstellingsvermogen.
— Geheugen. — Gedeeltelijk verlies van geheugen. — Her
innering. — Verstand. — Oordeelsvermogen. — Domheid. —
Is het verstand vrij? — Associatie der ideeën. — De eenige
denkwet en de taak van ’t verstand. — Verstand en instinkt.
— Wat is waarheid? — Zinsbedrog. — Misleiding van ’t
verstand. — ’t Verstand der dieren. — Professor Harting
over »geleerde” honden. — ’t Gebrekkig verstand der dieren
volgt uit hun gemis aan spreektaal. — ’t Verstand is be
perkt tot tijd en ruimte. — Kant wijst het terug binnen
zijne grenzen. — Eenheid der vermogens van ’t bewustzijn.
— Eenzijdigheid der wijsgeeren. — Hulpbehoevenheid van
’t bewustzijn. — Gebrekkig handelen onder leiding van ’t
bewustzijn. — Tegenover de gebrekkigheid staat de zelfstan
digheid van ’t bewustzijn, als het einddoel der natuurkracht.
— Is het bewustzijn onsterfelijk?
VI. BEWUSTELOOZE TOESTANDEN VAN DEN MENSCH ......... 141
Slaap als rust der groote hersenen. — Het afmattende
van ’t bewuste leven. — De slaap der dieren. — De droom
als het weder in werking treden van de groote hersenen. —
Slaapdronkenheid. — Het herhalen van denzelfden droom.
— Droombeelden vóór het inslapen. — De korte duur van
den droom. — Slaapwandelaar. — Afsluiting van de groote
hersenen en daaruit volgende versterking van ’t onbewuste
zieleleven. — Dronkenschap. — Instinkten en spierkracht
van krankzinnigen, ijlenden en razenden. — De instinkten
van natuurvolken. — Spierkracht en vlugheid van athleten
enz. — Instinkt van kranken. — Misleidingen van ’t instinkt.
— Profetische en genezende droomen. — Somnambulen. —
Het rapport. — Oplossing der individualiteit. — Tafeldans
en tafelkoppen. — ’t Gevaarlijke van dergelijke proeven. —
Biologie. — Spoken en geestverschijningen. — Hallucina
tiën. — Vizioenen. — Het tweede gezigt. — Het dubbel
gezigt. — Het waarnemen van spokerijen door meerdere
personen tegelijk. — Het aanateekelijke van dergelijke half
bewuste toestanden. — Rapport bij gezellige dieren.
VII. VRIJHEID .................................................... 175
Hoogere vermogens van den mensch. — Wijze, waarop
Darwin ze uit de dierlijkheid afleidt. — Quinet en Darwin
over spreektaal. — Darwin over zedelijk gevoel. — ’s Men
schen vrijheid. — Ten opzichte van de vrijheid bestaat mis
verstand tusschen practijk en theorie. — In de functiën
van ’t leven is geene plaats voor vrijheid. — Evenmin in
de ziel. — In de vermogens van het bewustzijn is
vrijheid. — Vrijheid als betrekkelijk begrip. — Vrij
heid vereist welkeur. — Vrijheid kan alleen bestaan
buiten de wet van oorzaak en gevolg. — Wie den mensch
vrijheid toekent, plaatst hem voor een deel buiten de wet
van oorzaak en gevolg. — Het handelen kan nimmer vrij
zijn. — Sporen van vrijheid in den mensch. 1. Fantazie.
2. Vrees voor bovenaardsche magten. 3. Geestdrift. 4. Zelf
opoffering, goedhartigheid, milddadigheid, welwillendheid. 5.
Aandoening, roering, tranen. 6. Ergernis, verontwaardiging.
7. Gevoel van walging. 8. Schaamte. 9. Eergevoel. 10.
Ontevredenheid. 11. Verveling. 12. Zelfmoord bij dieren.
Gevoel van persoonlijke onsterfelijkheid. Zelfmoord bij den
mensch. — Walg aan ’t leven. Doodsverachting. 13. Eerbied
voor wondervermogens. 14. Geweten en berouw. — Al deze
sporen van vrijheid zijn regtstreeks in strijd met ’s menschen
wezen als product der natuurkracht. — De algemeenheid
van deze sporen van vrijheid. — Zelfmucht het wezen van
alle producten der natuurkracht. — De rasverdeeling van
Darwin toegepast op de vermogens van ’t bewustzijn. — Door
de vermogens der vrijheid komt de mensch als bewust natuur
wezen met zich zelven in tegenspraak.
VIII. GEEST ...................................................... 241
’t Begrip der vrijheid is niet vatbaar voor eene positieve
bepaling. — Uit de sporen van vrijheid volgt het bestaan
van een geest. — De mensch bestaat uit twee wezens. —
Dualismus in de psychologie. — Het monismus is niet bij
magte om het wezen van den mensch te verklaren. —
Valsch dualismus tusschen stof en kracht. — Het gebrekkige
dualismus van Cartesius, Geulinx, Leibnitz. — Ons eigena
dig dualismus. — Het dualismus van Kant. — Vergeefs
che pogingen der na-Kantiaansche wijsbegeerte om het op te
lossen. — De geest kan zich niet zinnelijk openbaren. —
Zijne vermogens en eigenschappen zijn onerkenbaar. — Hij
oefent slechts invloed op de vermogens van het bewustzijn.
— De geest werkt op de graauwe substantie aan den bui
tenrand der groote hersenen. — Invloed van den geest op
het bewuste gevoel. — Zinnelijk gevoel. — Aesthetiesch ge
voel. — Werking der kunst. — Gemoedsleven. — Invloed
van den geest op den bewusten wil. — Vrije wil is liefde.
— De slavernij der zelfzucht. — De vrijheid der liefde. —
Invloed van den geest op het bewuste denkvermogen. —
Vrijmaking van het geheugen. — Vrije beperking van het
voorstellingsvermogen. — Het abstracte denken. — Rede.
— Het vermogen van abstract denken blijktbaar in de spreek
taal. — Het dier mist abstracte begrippen, en hierom ook
de spreektaal. — Rede als waarheidszin. — Het geniale. —
Ingevingen. — De geest kan geene positieve begrippen ver
schaffen. — Hoogste werkingen van den geest. — De hoogste
graad van helderziendheid. — Ekstasis. — De mensch als
beginsel van vrije oorzaken.
IX. HET DOEL VAN DE ONTWIKKELING DER NATUURKRACHT .... 241
Zelfstandige ontwikkeling der natuurkracht. — Geene ont
wikkeling zonder doel. — Afkeer der natuurkundigen van
teleologische natuurbeschouwing. — Dwaze teleologie der
Wolfiaansche school. — Theodicee van Leibnitz. — Spot
van Kant. — God is niet wereldschepper en wereldbestuurder.
— Ellende van natuurvolken. — Werking der beschaving.
— Het sofisme van de optimisten. — Oplossing der panthe
isten. — Mechanische krachten leveren voldoende verklaring
voor leven, ziel en bewustzijn. — De tegenstanders der
teleologie verwarren bewust en onbewust streven naar een
doel. — Verdiensten van von Hartmann. — Oorsprong der
natuurkracht. — Het doel der natuurkracht is het voort
brengen van een zelfstandig bewustzijn tot drager van een
geest. — Langdurige weg der natuurkracht om tot dit doel
te geraken. — Verklaring van de woorden: individu, indivi
dualiteit, individualizeeren. — Het zelfstandig waanen vrij te
zijn. — Het treedt in verzet tegen de natuurkracht en is
hierdoor alleen geschikt drager te zijn van een geest.
X. HET DOEL DES LEVENS ....................................... 256
Beperking van den vrijen geest. — Gevoelen hieromtrent
van Plato, Kant en Schopenhauer. — Het gebonden zijn
van den geest. — Zondeval. — Het leven eene genade. —
Gedwongen zelfverloochening. — De kracht der liefde. —
Zijn de gevolgen der zonde middel tot bekeering? — Dui
velsche zonde. — Wat is bekeering? — Karakter. — Ver
andering van karakter. — Ongelijke lotsbedeeling. — Ge
boorte en opvoeding onder ongunstige omstandigheden.
XI. ZELFBEWUSTZIJN .......................................... 275
Het niet herinneren van een voorbestaan. — Zelfbewust
zijn geheel verschillend van bewustzijn. — Geloof. — Het
ontstaan van ’t zelfbewustzijn na de kindsheid. — Ouder
dom en kindsch worden. — Het sterven van kinderen kort
na de geboorte. — Vroegtijdige dood. — Idioten. — Krank
zinnigheid. — Dierlijke toestand van geheele volken. —
Beschuldiging van Dr. L. Büchner. — Ten opzichte van taal
en godsdienstig gevoel wordt Büchner weerlegd door Darwin
en Häckel. — Spencer over onvatbaarheid van natuurvolken
voor hoogere ontwikkeling. — Troostvolle toekomst der
menscheheid. — Het wezen en karakter van Jezus Christus.
BESLUIT.
Het goed regt van ons dualismus als hypothese. — Ons
dualismus is niet in strijd met de rezultaten van andere
wetenschappen. — Het verklaart de verschijnselen onge
dwongener en vollediger dan andere stelsels van psycho
logie. — Het wijst een bevredigend doel des levens aan. —
Het geeft moed om te leven. — Het pessimismus van Stoi
cijnen, Schopenhauer en von Hartmann. — De weg tot levens
geluk. — Bemoedigende levensbeschouwing.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Lichtbruin halfleren band met vier ribben, stoothoekjes en een oranje titelschildje met goudopdruk. Geelbruin gemarmerde platten. Onderaan de rug een bruin papieren etiketje met bibliotheeknummertje. Rugeinden, randen en hoekjes licht gestoten. Op titelblad een stempel: “Afgestoten door de Deventer musea”. Bladzijden schoon, gaaf en nauwelijks verkleurd. In de eerste bladzijden in de marges enige lichte roestvlekjes. Stevig gebonden aantrekkelijk exemplaar.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Vitringa onderzoekt de verhouding tussen moderne wetenschap en christelijk geloof. Hij bespreekt thema’s als ziel, geest, evolutie, bewustzijn, vrije wil en het doel des levens in filosofische en theologische context.
Inhoudsopgave:
HET GOED REGT DER HYPOTHEZEN ............................. Bladz. 1
Beperkheid der menschelijke kennis. — De laatste oorzaken moeten in elke wetenschap uit hypothesen worden verklaard.
Ook de psychologie heeft het regt hypothesen te stellen. —
Verkeerd pozitivisme. — Wat is eene goede hypothese? — De
gang van ons voorgenomen onderzoek.
I. STOF ............................................................... 6
Alle eigenschappen en hoedanigheden kunnen teruggebragt
worden tot krachten. — Stof zonder kracht is niets. — Materie. —
De atomen der oude wijsgeeren. — Aethertheorie. — De
stof als drager van krachten. — De atomen der natuurweten
schappen. — Moleculen. — Wat is de stoffelijke wereld? —
Geen stof zonder kracht, en geen kracht zonder stof.
II. KRACHT ......................................................... 18
In de natuurwetenschappen maken stoffen meer en meer
plaats voor krachten. — De eenheid van alle kracht. — Soor
ten van kracht. — Tyndall, de warmte als soort van beweging.
— Helmholtz over de eenheid der kracht. — Beeld van von
Lüwenhardt. — Er bestaat eene bepaalde, voor vermeerdering
noch vermindering vatbare hoeveelheid van kracht. — Wat is
kracht?
III. LEVEN ........................................................... 27
Geene afzonderlijke levenskracht. — Het streven der kracht
om individu te worden. — Hoofdeigenschappen van het leven.
— Krystalvorming. — Ontstaan van het zonnestelsel volgens
Kant en Laplace. — Ontstaan van het leven. — De cel. —
Bepaling van leven: de cel is het leven. — De eerste cel-or
ganismen volgens Häckel. — De protisten. — De moneren,
amoeben, enz. — Generatio aequivoca. — De natuurkracht
kiest steeds den gemakkelijksten weg. — Vermenigvuldiging
der cel door deeling. — Wording en ontwikkeling van het
embryo des menschen, volgens Häckel. — De ontwikke
ling van het embryo des menschen is eene verkorte herhaling
van het ontwikkelingsproces der dierwereld in haar geheel.
— De vergelijkende anatomie. — Rudimentaire organen, vol
gens Darwin. — De paleontologie. — De Darwin-theorie. —
Lamarcq. — Geoffroy St. Hilaire. — Göthe. — Veranderlijk
heid der species. — Wet der erfelijkheid. — Specifiek onder
scheid der kiemcellen. — De pangenesis van Darwin. — Wet
der aanpassing. — De strijd om het bestaan. — Natuurkeus.
— Kunstmatige rasveredeling. — Lang tijdsverloop als voor
waarde tot natuurlijke verandering. — De Darwin-hypothese
toegepast op het ontstaan van den mensch. — De stamboom
van den mensch, volgens Häckel. — Carl Vogt en Darwin
over ’t ontstaan van den mensch uit apen. — Beoordeeling
der afstammingsleer. — Bewust en onbewust streven naar
een doel. — Het onbewuste in alle levensfunctiën. — Het
onbewuste in de liefde. — De dood, noodzakelijk tot in
standhouding van het leven.
IV. ZIEL .............................................................. 64
Plant- en dierleven. — Hoogere levensfunctiën vereischen
een zenuwstelsel. — De ziel is het zenuwstelsel. — Langs
de zenuwen beweegt zich niet een electrische stroom. —
Spencer tegen Dubois-Reymond. — Zenuwwerking bestaat uit
kleine schokken of stooten der zenuwmoleculen. — Samenstel
der zenuwdraden. — Soorten van zenuwen. — Uiteinden der
zenuwen. — Gangliën. — Witte en graauwe substantie. —
Reflexbeweging. — Ondergeschikte en hoofcentra van ’t
zenuwstelsel. — Ontstaan van een zenuwstelsel, volgens
Spencer. — Indrukken van de buitenwereld bij wezens zon
der zenuwen. — Zenuwstelsel bij de opeenvolgende trappen
van het dierenrijk. — Centralisatie bij insecten. — Het
ruggemerg der gewervelde dieren. — Schedelloze dieren;
het lanceetvischje, volgens Häckel. — Zelfstandigheid van het
ruggemerg; Zijne voortzetting in den schedel. — Het
hersengedeelte als oorsprong van alle zenuwen. — Het synap
tische zenuwstelsel. — Samenstel van het ruggemerg. —
Waarneming door de zintuigen. — De waarneming door het
gezichtsorgaan. — De waarneming door het gehoororgaan. —
De zinge, waarborg voor de waarheid der zinnelijke waar
neming. — Zinsbedrog. — Instinkt. — Omgekeerde verhou
ding van instinkt en verstand. — De instinkten van den
mensch. — Het instinkt der zinnelijke waarneming. — Het
instinkt van ’t regelen der bewegingen. — De kleine her
senen als orgaan tot het regelen der bewegingen, volgens
Flourens. — Temperamenten. — Stemmingen der ziel. —
Het onbewuste in ’t zieleleven. — Is de ziel onsterfelijk?
V. BEWUSTZIJN ............................................. 106
Beschrijving van de groote hersenen. — Verhouding tus
schen de groote hersenen van mensch en dier. — De groote
hersenen zijn het bewustzijn. — Wat is bewustzijn? —
Voelen en gevoelen. — ’t Bewustzijn als de hoogst moge
lijke losmaking van de natuurkracht. — Dieren zonder her
senen bezitten geen bewustzijn. — Hoe wordt het bewustzijn
opgewekt? — Het bewustzijn als beperking in tijd en ruimte.
— Kan slechts één ding tegelijk in het bewustzijn tegen
woordig zijn? — Wat komt tot het bewustzijn? — De
sterkste indrukken zijn die van ’t aangename en onaange
name. — Geene indrukken, die niet met gevoel gepaard
gaan. — Het subjektieve van ’t gevoel. — Opmerkzaamheid
of aandacht. — Wil of begeervermogen. — Heerschappij
van den wil over het zenuwstelsel. — Voorstellingsvermogen.
— Geheugen. — Gedeeltelijk verlies van geheugen. — Her
innering. — Verstand. — Oordeelsvermogen. — Domheid. —
Is het verstand vrij? — Associatie der ideeën. — De eenige
denkwet en de taak van ’t verstand. — Verstand en instinkt.
— Wat is waarheid? — Zinsbedrog. — Misleiding van ’t
verstand. — ’t Verstand der dieren. — Professor Harting
over »geleerde” honden. — ’t Gebrekkig verstand der dieren
volgt uit hun gemis aan spreektaal. — ’t Verstand is be
perkt tot tijd en ruimte. — Kant wijst het terug binnen
zijne grenzen. — Eenheid der vermogens van ’t bewustzijn.
— Eenzijdigheid der wijsgeeren. — Hulpbehoevenheid van
’t bewustzijn. — Gebrekkig handelen onder leiding van ’t
bewustzijn. — Tegenover de gebrekkigheid staat de zelfstan
digheid van ’t bewustzijn, als het einddoel der natuurkracht.
— Is het bewustzijn onsterfelijk?
VI. BEWUSTELOOZE TOESTANDEN VAN DEN MENSCH ......... 141
Slaap als rust der groote hersenen. — Het afmattende
van ’t bewuste leven. — De slaap der dieren. — De droom
als het weder in werking treden van de groote hersenen. —
Slaapdronkenheid. — Het herhalen van denzelfden droom.
— Droombeelden vóór het inslapen. — De korte duur van
den droom. — Slaapwandelaar. — Afsluiting van de groote
hersenen en daaruit volgende versterking van ’t onbewuste
zieleleven. — Dronkenschap. — Instinkten en spierkracht
van krankzinnigen, ijlenden en razenden. — De instinkten
van natuurvolken. — Spierkracht en vlugheid van athleten
enz. — Instinkt van kranken. — Misleidingen van ’t instinkt.
— Profetische en genezende droomen. — Somnambulen. —
Het rapport. — Oplossing der individualiteit. — Tafeldans
en tafelkoppen. — ’t Gevaarlijke van dergelijke proeven. —
Biologie. — Spoken en geestverschijningen. — Hallucina
tiën. — Vizioenen. — Het tweede gezigt. — Het dubbel
gezigt. — Het waarnemen van spokerijen door meerdere
personen tegelijk. — Het aanateekelijke van dergelijke half
bewuste toestanden. — Rapport bij gezellige dieren.
VII. VRIJHEID .................................................... 175
Hoogere vermogens van den mensch. — Wijze, waarop
Darwin ze uit de dierlijkheid afleidt. — Quinet en Darwin
over spreektaal. — Darwin over zedelijk gevoel. — ’s Men
schen vrijheid. — Ten opzichte van de vrijheid bestaat mis
verstand tusschen practijk en theorie. — In de functiën
van ’t leven is geene plaats voor vrijheid. — Evenmin in
de ziel. — In de vermogens van het bewustzijn is
vrijheid. — Vrijheid als betrekkelijk begrip. — Vrij
heid vereist welkeur. — Vrijheid kan alleen bestaan
buiten de wet van oorzaak en gevolg. — Wie den mensch
vrijheid toekent, plaatst hem voor een deel buiten de wet
van oorzaak en gevolg. — Het handelen kan nimmer vrij
zijn. — Sporen van vrijheid in den mensch. 1. Fantazie.
2. Vrees voor bovenaardsche magten. 3. Geestdrift. 4. Zelf
opoffering, goedhartigheid, milddadigheid, welwillendheid. 5.
Aandoening, roering, tranen. 6. Ergernis, verontwaardiging.
7. Gevoel van walging. 8. Schaamte. 9. Eergevoel. 10.
Ontevredenheid. 11. Verveling. 12. Zelfmoord bij dieren.
Gevoel van persoonlijke onsterfelijkheid. Zelfmoord bij den
mensch. — Walg aan ’t leven. Doodsverachting. 13. Eerbied
voor wondervermogens. 14. Geweten en berouw. — Al deze
sporen van vrijheid zijn regtstreeks in strijd met ’s menschen
wezen als product der natuurkracht. — De algemeenheid
van deze sporen van vrijheid. — Zelfmucht het wezen van
alle producten der natuurkracht. — De rasverdeeling van
Darwin toegepast op de vermogens van ’t bewustzijn. — Door
de vermogens der vrijheid komt de mensch als bewust natuur
wezen met zich zelven in tegenspraak.
VIII. GEEST ...................................................... 241
’t Begrip der vrijheid is niet vatbaar voor eene positieve
bepaling. — Uit de sporen van vrijheid volgt het bestaan
van een geest. — De mensch bestaat uit twee wezens. —
Dualismus in de psychologie. — Het monismus is niet bij
magte om het wezen van den mensch te verklaren. —
Valsch dualismus tusschen stof en kracht. — Het gebrekkige
dualismus van Cartesius, Geulinx, Leibnitz. — Ons eigena
dig dualismus. — Het dualismus van Kant. — Vergeefs
che pogingen der na-Kantiaansche wijsbegeerte om het op te
lossen. — De geest kan zich niet zinnelijk openbaren. —
Zijne vermogens en eigenschappen zijn onerkenbaar. — Hij
oefent slechts invloed op de vermogens van het bewustzijn.
— De geest werkt op de graauwe substantie aan den bui
tenrand der groote hersenen. — Invloed van den geest op
het bewuste gevoel. — Zinnelijk gevoel. — Aesthetiesch ge
voel. — Werking der kunst. — Gemoedsleven. — Invloed
van den geest op den bewusten wil. — Vrije wil is liefde.
— De slavernij der zelfzucht. — De vrijheid der liefde. —
Invloed van den geest op het bewuste denkvermogen. —
Vrijmaking van het geheugen. — Vrije beperking van het
voorstellingsvermogen. — Het abstracte denken. — Rede.
— Het vermogen van abstract denken blijktbaar in de spreek
taal. — Het dier mist abstracte begrippen, en hierom ook
de spreektaal. — Rede als waarheidszin. — Het geniale. —
Ingevingen. — De geest kan geene positieve begrippen ver
schaffen. — Hoogste werkingen van den geest. — De hoogste
graad van helderziendheid. — Ekstasis. — De mensch als
beginsel van vrije oorzaken.
IX. HET DOEL VAN DE ONTWIKKELING DER NATUURKRACHT .... 241
Zelfstandige ontwikkeling der natuurkracht. — Geene ont
wikkeling zonder doel. — Afkeer der natuurkundigen van
teleologische natuurbeschouwing. — Dwaze teleologie der
Wolfiaansche school. — Theodicee van Leibnitz. — Spot
van Kant. — God is niet wereldschepper en wereldbestuurder.
— Ellende van natuurvolken. — Werking der beschaving.
— Het sofisme van de optimisten. — Oplossing der panthe
isten. — Mechanische krachten leveren voldoende verklaring
voor leven, ziel en bewustzijn. — De tegenstanders der
teleologie verwarren bewust en onbewust streven naar een
doel. — Verdiensten van von Hartmann. — Oorsprong der
natuurkracht. — Het doel der natuurkracht is het voort
brengen van een zelfstandig bewustzijn tot drager van een
geest. — Langdurige weg der natuurkracht om tot dit doel
te geraken. — Verklaring van de woorden: individu, indivi
dualiteit, individualizeeren. — Het zelfstandig waanen vrij te
zijn. — Het treedt in verzet tegen de natuurkracht en is
hierdoor alleen geschikt drager te zijn van een geest.
X. HET DOEL DES LEVENS ....................................... 256
Beperking van den vrijen geest. — Gevoelen hieromtrent
van Plato, Kant en Schopenhauer. — Het gebonden zijn
van den geest. — Zondeval. — Het leven eene genade. —
Gedwongen zelfverloochening. — De kracht der liefde. —
Zijn de gevolgen der zonde middel tot bekeering? — Dui
velsche zonde. — Wat is bekeering? — Karakter. — Ver
andering van karakter. — Ongelijke lotsbedeeling. — Ge
boorte en opvoeding onder ongunstige omstandigheden.
XI. ZELFBEWUSTZIJN .......................................... 275
Het niet herinneren van een voorbestaan. — Zelfbewust
zijn geheel verschillend van bewustzijn. — Geloof. — Het
ontstaan van ’t zelfbewustzijn na de kindsheid. — Ouder
dom en kindsch worden. — Het sterven van kinderen kort
na de geboorte. — Vroegtijdige dood. — Idioten. — Krank
zinnigheid. — Dierlijke toestand van geheele volken. —
Beschuldiging van Dr. L. Büchner. — Ten opzichte van taal
en godsdienstig gevoel wordt Büchner weerlegd door Darwin
en Häckel. — Spencer over onvatbaarheid van natuurvolken
voor hoogere ontwikkeling. — Troostvolle toekomst der
menscheheid. — Het wezen en karakter van Jezus Christus.
BESLUIT.
Het goed regt van ons dualismus als hypothese. — Ons
dualismus is niet in strijd met de rezultaten van andere
wetenschappen. — Het verklaart de verschijnselen onge
dwongener en vollediger dan andere stelsels van psycho
logie. — Het wijst een bevredigend doel des levens aan. —
Het geeft moed om te leven. — Het pessimismus van Stoi
cijnen, Schopenhauer en von Hartmann. — De weg tot levens
geluk. — Bemoedigende levensbeschouwing.
Images
Lilith
Den Bosch 
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.