Titre
Een mensch vindt het geluk
Auteur
Schmitz, Marie
Langue
néerlandais
Éditeur
Wereldbibliotheek, Amsterdam-West
Prix
€ 24,00(Excl. toute livraison)
Détails
1938, 1e druk, 369[1] pag., lichtbruinlinnen uitgeversband met roze opdruk.
Plus d'informations
Recensie gepubliceerd in Elseviers Geïllustreerd Maandschrift (Jaargang 48, 1938).
Marie Schmitz, Een Mensch vindt het geluk. Uitg. W.B. 1938.
Er behoort moed toe een - zonder pardon - leelijk meisje tot de heldin van een roman te verheffen. De mooien hebben nu eenmaal een gemakkelijken vóórsprong, zoowel in de maatschappij als in de litteratuur; een Margarete Maultasch misschien uitgezonderd. En bij den opzet is een auteur nog vrij zijn personages toe te rusten met alle lieflijke attributen, gunstig voor een van de zijde der lezers gul onthaal.
De stoere romanschrijfster Marie Schmitz is in deze voor geen enkele verleiding, geen enkele concessie bezweken; ook niet voor la beauté du laid. Haar hoofdpersoon is een onbehagelijk meisje, grof en hoekig.
Zij liet haar geboren worden in een afgelegen vierkant steenen huis middenin het polderland, op een nacht dat het water zwol en zwalpte in de rivier, regen en wind de ramen van de kraamkamer deden rinkelen; het jongste van zes kinderen. En zij noemde haar: Rina van der Pot.
Wanneer deze roman uit het Noorsch vertaald was, dan zouden de uitgevers hem al op deze gegevens tot een roman-die-ieder-gelezen-moet-hebben weten op te doffen. En dan zouden we er ook op kunnen rekenen tegen het einde van het boek dit leelijke jonge eendje, zoo al niet in een zwaan, dan toch in een wezen van extra edele inborst en verdrongen complexen te zien veranderen. Marie Schmitz echter is een Hollandsche schrijfster, die een reeks bijna stug-eerlijke boeken op haar naam heeft staan.
Zij maakte Rina niet alleen tot een leelijk meisje, zij gaf haar ook geen lief karakter. Noch gedurende haar kinderjaren, noch in de latere jaren - het boek omspant een geheel vrouwenleven - vinden we in dit hartstochtelijk zichzelf zoekend, blindelings haar eigen vermeend geluk najagend meisje iets wat voor haar pleit, niets zelfs van die halfzachte algemeene menschenmin, van dat vage hoogere-bewustzijn, waarmee de mode-litteratuur haar lezers pleegt te verwennen. Het is niet eens ‘geluk’ te noemen, wat deze misdeelde als ook háár goed recht opeischt, het is de angst dat haar ‘het leven’ met al wat er aan kan zijn: vrijheid, vreugde, weelde, genot, ten eene male zal ontgaan. Het zijn de kleine illusies, en ten slotte de schimmen daarvan, door haar hongerige zinnen opgezweept, die haar, van huis uit een gebondene, een kind van de klei, tempteeren; surrogaten van ‘de groote vervulling’. Slecht staan haar kansen! Haar moeder, aan wie zij gehecht was, sterft jong, de vader, een dergelijk karakter als het hare, staat als een vreemde tegenover zijn kinderen, de belangstelling der mannen - een leer aar, haar principaal op een advocatenkantoor, die in haar dezelfde gevoelens opwekken als in elk andere vrouw - gaat haar voorbij, een vriend, die haar geestelijk veel gaf en van wien zij nam zonder er zich om te bekommeren wat er in dien zwakken dichter zelf omging, ontvalt haar op wreede wijze.
Het heeft nauwelijks vat op haar. Wanneer haar dan een erfenisje toevalt, van een peettante, voor wie zij ook nooit iets ‘geweest’ is, gelooft zij aan het begin van een vervulling te staan: ze kan gaan reizen. Tot ook daar het ‘Dort wo du nicht bist....’ zich verpletterend doet gevoelen, zonder haar alsnog te ‘bekeeren’. Het begint haar voor het eerst te schemeren wanneer zij haar jongsten broer, die in Zeeland doodziek ligt, een halven dag vergeefs laat roepen, omdat zij een feestje te Parijs dien avond niet wil offeren. Zij vindt hem reeds gestorven, en het feestje heeft niets dan verdriet-door-jaloezie opgeleverd. De onontkoombare waarheid, dat zij langs deze wegen niets bereikt, dat er nog iets anders in het leven moet zijn dat, hoe ook, dichter tot het doel der al schameler bevrediging voeren kan, bloeit stekelig op uit de ruïnen.... Niet als een openbaring, ook niet als een dogma, het is het noodzakelijk kwaad, waarvoor zij zwicht. Weer roept haar een ziekbed: de vader plotseling verlamd, aan het bed gekluisterd, het kan nog jaren duren. Geen verpleegster houdt het in het afgelegen huis met den lastigen patient uit. Een ziekenhuis? oppert zij nog, in vertwijfeling. Maar dan spreekt haar broer Arie de eenvoudige woorden uit, die het vonnis inhouden èn de bevrijding: ‘Gun hem dat hij sterft in zijn eigen huis’. Zij neemt haar plaats bij het ziekbed in. Het is geen dankbare taak, de schrijfster stuurt niet heen op ‘een wedergeboorte’, maar er verandert toch iets, en het is de dienstmeid die het haar doet verstaan: dit is de plaats waar zij behoort, de grond waar haar wieg stond, in dit huis is zij, de arme zwerfster, de meesteres.
En op de schaarsche oogenblikken, die zij buiten het somber ziekenvertrek doorbrengt, ontdekt zij hoe de bloesem rijpt aan den appelboom vlak vóór haar venster, en geniet dit - dit bereikbare - het eenige wat haar gegeven werd - met al de felheid van haar hunkerend hart, nu zij al het andere heeft moeten loslaten en de opstandige gedachten de baas blijft dank zij het nederig werk harer handen. Het is Marie Schmitz gelukt, in dit met vaak verbijsterende oprechtheid geschreven boek, ons deze onaanvallige vrouw menschelijk zóó nabij te brengen, dat zij ons bijna.... tot een vriendin wordt.
Behoudens de te groote uitvoerigheid, die de eerste hoofdstukken soms in de regionen van het meisjesboek plaatst, een te groote nadrukkelijkheid ook - een derde zou men aan dezen roman kunnen besnoeien - voel ik één bezwaar tegen de figuur van Rina van der Pot zelf, n.l. dat de aspiraties van dit meisje niet de normale droomen zijn van de vrouw in het burgerlijk leven, maar opwellen uit de kroppende verbeelding van een geboren kunstenaarsziel, terwijl Rina - al vertaalt zij zoogezegd wel eens wat, en al heeft zij, volgens de schrijfster, haar ‘boekenplank’ - toch voor het overige weinig of niets van ‘den kunstenaar’ in en aan zich heeft, en dáár ook niet naar leeft en sterft. Het is, of de schrijfster zich in deze te zeer met haar geesteskind vereenzelvigd heeft.
Met dit voorbehoud, kan men de figuur volkomen aanvaarden: een mensch, niet zooals wij onszelf en anderen zouden wenschen, maar zooals er in de schuilhoeken van menige menschenziel diep verborgen steken. Marie Schmitz gaf er de grootheid aan van het elementaire. Het landschap, dat zij met schildersoogen ziet, is voor dezen roman - in tegenstelling tot een harer beste vorige boeken: ‘Aan het overzetveer’, als zoodanig bijkomstig, ondergeschikt aan de vrouwefiguur die in den polder geboren werd en er, gehoorzamend aan de harde wetten van deze natuur, in sterven moet. Hereenigd met den grond, berustend, en als men den wat breed uitgehangen titel van het boek gelooven mag, daarin eindelijk ‘gelukkig’....
Top Naeff
Trefwoorden / Sleuth-woorden:
Vrouwenleven, Nederlandse literatuur, Maatschappijkritiek, Psychologische roman, Polderleven, Roman over zelfontdekking, Elseviers Geïllustreerd Maandschrift, Recensie 1938, Familie en relaties, Sociale klassen, Bibliotherapie.
Images
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.