Titre
Van het wondere geluk
Auteur
Wermeskerken, Henri van
Langue
néerlandais
Éditeur
Nijgh en Van Ditmar, Rotterdam
Prix
€ 60,00(Excl. toute livraison)
Plus d'informations
Extra info: Band zeer licht verschoten, schutbladen gebruind, bladzijden schoon, gaaf en nauwelijks verschoten. Op het eerste schutblad staat handgeschreven: "13, 4, 10 ‘De ruine is de sterkste’ R." Op het Frans titelsblad en het titelblad een naamstempel (Zr. B. Parlevliet “Maasoord”). Een stevig gebonden aantrekkelijk exemplaar van deze zeldzame door Herman Robbers van Elsevier zo meedogenloos afgekraakte (Zie onder) uitgave.
Boekbespreking (Ingekort) Elseviers Geïllustreerd Maandschrift. Jaargang 18(1908)
Henri van Wermeskerken, Van het Wondere Geluk. Rotterdam, Nijgh ieder, 'n geheel boekdeel vullend en minstens 150 blz. lang verhaal wordt immers roman genaamd tegenwoordig! – nu ongeveer een jaar geleden verschenen bij den uitgever L.J. Veen. Het heette Leo Smeder en de schrijver: Henri van Wermeskerken. Deze bleek een zoon te zijn van wijlen mevr. Van Wermeskerken Junius (ps. Johanna van Woude), een dame, wier geschriften 'n twintig jaar geleden nogal opgang maakten, en die dan ook werkelijk een klein talent voor schrijven bezat. Dat, zooals trouwens zoo vaak voorkomt, haar zoon volstrekt niets van dat talentje met de moedermelk had ingezogen, werd al door die eerste pagina van zijn eerste boek afdoende bewezen. Maar buitendien, men verzekerde mij indertijd, dat het boek Leo Smeder dan ook geenszins geschreven was met de bedoeling een werk van kunst te scheppen, doch om gansch particuliere redenen, wier ontvouwing in deze kolommen geen zin hebben en geen pas geven zou. Ik sloot dus, na lezing der geciteerde alinea's, deze z.g. roman en legde het boek opzij; ik begreep met deszelfs verschijning niets te maken te hebben; wat gaan mij de familie-aangelegenheden der Van Wermeskerkens aan!
Thans echter blijkt dat men zich vergist heeft in den jeugdigen heer van Wermeskerken. Het blijkt n.l. wel degelijk in de bedoeling van dit jongemensch te liggen als schrijver op te treden. Immers een tweede boekwerk van zijn hand, getiteld: Van het Wondere Geluk heeft onlangs het licht gezien. Ook dit is een ‘doorloopend verhaal’ – zooals de boekverkoopers zeggen – 220 pagina's groot; trouwens het titelblad vermeldt het ditmaal nadrukkelijk; het werk verbeeldt een ‘roman’ te zijn. En daar uit niets blijkt dat voor de verschijning van dit nieuwe geschrift redenen bestaan van gelijksoortigen aard, als die welke tot het schrijven en uitgeven van Leo Smeder geleid hebben, kan men bezwaarlijk tot een andere gevolgtrekking komen; de heer Van Wermeskerken heeft wat men zoo noemt den schrijversloopbaan gekozen, hij dingt naar den naam van kunstenaar.
Welnu, om het dan maar dadelijk en duidelijk te zeggen: ik geloof dat deze keuze en deze eerzucht den heer v. W. eenmaal sterk berouwen zullen, en dat hij niet beter doen kan dan er, zoo spoedig als maar eenigszins mogelijk is, geheel en al van af te zien. Zoo érg is dat niet! Er zijn vele honorabele werkkringen! Gezien het portret van den heer v. W., dat mij met zijn laatste boek werd toegezonden, durf ik zeggen dat deze heer als 't ware geschapen schijnt om in tal van betrekkingen, of beroepen, te slagen....
Nu las ik in couranten en tijdschriften dat andere recensenten dit mijn gevoelen in hoofdzaak deelden, doch tevens dat Van het Wondere Geluk, Van Wermeskerken's tweede boek, een ‘stap vooruit’, iets beters werd geacht. Ik besloot daarom ook dit werk, bij wijze van toespijs, te genieten, en neen, nu begrijp ik er niets meer van; hoe heeft men dit boek in vredesnaam voor iets beters aan kunnen zien dan zijn voorganger; ik vind het veeleer nog iets minders, of liever – want minder dan niéts gaat eigenlijk slecht! – ik vind het nog een veel akeliger soort lor dan dat vorige, ik vind den geest ervan zóó... zóó... ja, och lezer, oordeel maar liever zelf!...
‘Het Wondere Geluk’ verbeeldt een artiesten-roman. De heer Bertho Lang, de hoofdpersoon, n.l. heeft wel eens wat geschreven en herhaaldelijk blijkt, dat hij zich ‘dichter’ voelt, evenwel ‘zonder een enkelen drang’? Dat is een kwaad iets, zou men zoo zeggen, de heer Lang zal er zich dan ook zeker niet over verwonderd hebben, dat hetgeen hij zoo lusteloos ter wereld bracht niet veel deugde en door de kritiek ‘ampart gezet’ werd. Mis! De heer Lang is hevig verbolgen – en deze onwijze woede is misschien wel een der zeer weinige menschelijke trekjes waarmee v. W. gezegden heer heeft trachten te schetsen (ofschoon ik niet geloof dat het precies zoo de bedoeling was!) – ‘Mij sloegen ze lam, die... die... beunhazen...’, dus raast hij uit tegen een knapperen vriend, ook schrijver, (met meer drang en minder drukte), ‘en toch, als ik werk, denk ik alleen aan hen..., ik werk voor de kritiek alleen... en... dan kan ik niet.... Jij..., een reus ben je..., je naam is gevestigd..., stormen raken je niet meer..., mij hebben ze gebroken.... Niets..., letterlijk niets lukt me meer..., ik kan niet meer werken. En dan die ellendig lange nachten, als ik niet slapen kan, als ik me alleen voel..., zoo ellendig verlaten....’
Dit is natuurlijk niet bepaald waarschijnlijke spreektaal – de heer v. W. is er nergens in geslaagd een ook maar eenigszins mógelijke dialoog te schrijven – toch is men, dit boek van hem lezend, maar blij als de menschen wat je noemt sprekende worden opgevoerd, want is de schrijver zelf aan 't woord, dan komt er gewoonlijk een poespas als de volgende:
‘Door dit eenzelvig leven, zonder een enkele zonnestraal van vriendschap of een wijze hand, die hem leiden wilde... een te ouden vader en het zoo jeugdig verlies van zijn moedertje (het is bijna niet over te schrijven! Ik doe het woord voor woord, en meen toch telkens me te vergissen, wanend dat het onmogelijk is dusdanige nonsens neer te kladden. H.R.) had zijn karakter zich op een vreemde wijze ontwikkeld. Zijn geheele gedachtenleven had zich getoetst aan de sfeer ('t staat er heusch! H.R.) waarin hij werd grootgebracht, en dit..., gepaard aan een gevoelig hart – want eenzamen hebben maar al te vaak gevoelige harten (is het niet om akelig van te worden? H.R.) – en een ziekelijke fantasie, had hem een levensbeschouwing doen krijgen, die geheel abnormaal te noemen was. Door het vele denken aan de droeve dingen, die het leven den gevoeligen mensch meedoogenloos voor de oogen voert en het lezen van voor hem te rijpe boeken... (ik zweer u, lezer, het staat er! H.R.) was hij op zijn twintigste jaar reeds begonnen te behooren tot dat soort jongelui, die op dezen leeftijd eigenlijk ziekelijk-oude denkwijzen in zich omdragen, waardoor zij zich oud voelen gaan, zonder ooit werkelijk jong geweest te zijn en moedwillig of onbewust alle mooie en verhevene van het leven ongezien voorbij schrijden.’
En toch voelde hij..., wist hij, dat het leven nog iets anders brengen kon..., hij wist dat er vreugden waren... en jaren lang had hij die gewacht....
Want dit alleen, kon toch het leven niet zijn.
Hij wachtte nog van het leven iets hoogers.... heiligs...., iets, dat hij niet in woorden brengen kon, maar dat komen zou....
Eens had hij een avondwandeling gemaakt in de omgeving van Bonn (zijn woonplaats, papa is daar Geheimrat. H.R.) Tusschen de sparren, die als donkere zuilen oprezen en te dragen schenen de zware lentenacht... zag hij gestalten..., zag hij witte vrouwenkleedjes schemeren, waarom een donkere arm zich vlocht.
En hij hoorde kussen en lachjes....
Het was de lente....
Maar hij ging eenzaam het boschpad.
Toen was het voor het eerst, dat een verlangen naar liefde zich van hem meester maakte en op wonderlijke wijzen was hij liefdes gaan zoeken, zonder dat die hem ooit hadden kunnen bevredigen. En zoo kwam hij tot daden, voortvloeiende alleen uit die abnormaliteit van zwaarmoedigheid en oudvoelen, welke over al zijn handelingen domineerde.
Enzoovoorts!...
‘Zou hij haar volgen,’ vraagt Bertho zich 18 regels verder af. Wel ja, hij doet het, hij spreekt haar aan, en.... ‘Zóo hoorde hij daar voor het eerst haar stem. Deze was zeer beschaafd en zacht. Maar zij was zóó zonder uitdrukking, zóó gevoelloos en onverschillig, als was zij eenmaal in hoogen juichtoon van geluk gebroken’....
De kennis is dus gemaakt en wordt van beide zijden met veel animo voortgezet. Bertho en Margarethe blijken prachtig bij elkaar te passen. Hun gevoelens zijn niettemin ‘wonder’. ‘Twee eenzamen hadden elkaar de handen gereikt... zwijgend. Zij hielden die handen vast ineengesloten. Slechts één enkele maal had zij hem gevraagd of hij haar liefhad.... En slechts één enkele maal had zij gezegd hem lief te hebben, zooals alleen een vrouw in staat is lief te hebben’, zoo lezen wij op bl. 67, en 3 pagina's verder wordt deze ‘wondere’ wijze van liefhebben, zooals alleen een vrouw dat kan, nog nader aangeduid: ‘Hij rustte in haar armen, dronk liefdekussen van haar mond.... Dat was zijn leven. Als een zachte lenteadem streelden zij zijn voorhoofd, zijn oogen, zijn mond..., passieloos en rein waren ze als de kussen eener moeder....’
0
0
Men begrijpe mij nu wel. Ware de roman van dit mispuntje op realistische wijze, zuiver en objectief geschreven, ware het eenvoudig de roman van een verwaten nietsnut, wij zouden het, niet zonder woedende ergernis en mistroostigheid wellicht, en stellig niet zonder hoofdschuddende verbazing over der liefde blindheid, wij zouden het, zeg ik, aanvaarden, het genieten zelfs, wanneer het n.l. niet alleen zuiver en objectief, maar ook overigens litterair-goed, en met ziel geschreven was. Doch niets van dat alles is hier het geval. Toon en stijl brengen uit dat de schrijver, verre van de gedragingen zijns hoofdpersoons af te keuren, of wel ze zonder kritiek te constateeren, dien hoofdpersoon een nobel en hoogstaand mensch acht, en hem van harte toejuicht en belauwert om zijn zoogenaamde offer.
Op bl. 181 lezen wij: ‘Nu wilde hij vergelden. Maar waarmee? De gedachte aan een huwelijk rees in hem òp.... Een huwelijk... haar zijn naam geven.... Zou dat een offer zijn?... Ja, een offer was het, omdat er iets geweest was in haar leven. Maar had hij den moed, de macht nu reeds..., had hij dan alles kunnen vergeten?... Maar het moest... dat was het eenige offer...’
Enzoovoort, enzoovoort! Het is nu wel genoeg. Ik ben er beu van!...
Er is nog altijd een soort legende in omloop volgens welke jonge auteurs ontzettende moeilijkheden zouden hebben met het vinden van uitgevers voor hun werken, die dan later blijken meesterstukken te zijn. De droeve waarheid staat er precies tegenover! Deze werken van den heer Van Wermeskerken zijn er het allerlaatste bewijs voor: geen zoo miserabel prul kan men schrijven tegenwoordig of men vindt iemand die het uitgeven wil. Toegegeven, zal men wellicht zeggen, doch juist voor het goede werk is het zooveel moeilijker. Doch dit geloof ik niet, immers aan tijdschriften geen gebrek, die dit goede werk van gansche harte welkom heeten.
Toen onlangs, namens de Vereeniging van Letterkundigen, o.a. door den schrijver van dit artikel, met het bestuur van den Nederlandschen Uitgeversbond werd beraadslaagd over al wat behoort te worden opgenomen in een model contract-van-uitgave, waardoor de rechten des schrijvers behoorlijk gewaarborgd zouden worden, vroeg hem een der aanwezige heeren, of het dan zijn bedoeling zijn kon, het vinden van een uitgever voor jonge auteurs nóg moeilijker te maken dan 't alreeds was. Onmiddellijk en van ganscher harte werd deze vraag met ja beantwoord. Ja! Ja zeker! Driewerf ja! het moest oneindig moeilijker zijn voor jonge zoowel als voor de alleroudste auteurs, uitgevers te vinden voor prullaria. Dit zou zelfs een ideaaltoestand zijn. Niets dan goede boeken, wie zou niet naar zulk een heilperiode verlangen! En toch, het ware volstrekt niet zoo onmogelijk er toe te komen. De uitgevers van letterkundige werken hadden slechts bevoegde personen aan te stellen om de copieën te beoordeelen hun ter uitgave aangeboden.
Men lacht mij uit! Weet ik dan niet, dat een uitgever in de eerste plaats een handelsman, en de best verkochte boeken geenszins de schoonste zijn? Dat het groote publiek de meest absolute maling heeft aan onze litteraire eischen....
Jawel, ik weet het zoo'n beetje.
Maar wat ik niét weet, en weiger te gelooven, is, dat een boek als dit Wondere Geluk, als deze soi-disant roman van een soi-disant schrijver, deze cacografie uit ouderwets-romantische verhalen van de allermufste soort, zelfs door de allerachterste rangen van ons allerachterlijkst ‘groot publiek’ gekocht zal worden.
H.R
Images
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.