Titre
Torze: Tragedie van hartstocht
Auteur
Wartevelde, Anton van (= A.C.C. de Vletter)
Langue
néerlandais
Éditeur
D. Buys Dz., Amsterdam
Prix
€ 65,00(Excl. toute livraison)
Détails
1909, 1e druk, 262[2] blz., originele blauwe linnen band met rode en zwarte opdruk. De band vertoont slijtage aan de randen en hoekjes. Het binnenwerk is in goede staat. Een aantrekkelijk exemplaar van een zeldzame titel
Plus d'informations
Die onontbeerlijke fantasie biedt ons in overvloed Torze, Tragedie van Hartstocht, door den vaardigen schrijver, die zich verbergt achter het pseudoniem Anton van Wartevelde.
Want Torze is in de eerste plaats een Robinsonade, vervolgens wat anders, en wellicht nog iets daarenboven.
Een Robinsonade, natuurlijk een nieuwerwetsche. Vóór Scheveningen dobbert 't Eiland, dat vol badgasten, kelners en muzikanten, met kabels ver in zee gelaten en weer naar het strand wordt getrokken. Zakkenrollers hebben van
Oldenbelt bestolen en de politiecommissaris Torze ontbiedt hem op 't Eiland, waar hij Torze zeker de dieven kan aanwijzen. Hij komt, in gezelschap van zijn dochter Paula en haar minnaar Hugo, doch als 't Eiland met een duizend plezierreizigers ver in zee is, knappen de kabels en sleurt de stroom het reddeloos mee. Redding is onmogelijk, geen schip kan het logge gevaarte inhalen, dat in zijn dolle vaart integendeel een stoomschip in den grond loopt, hetwelk met man en muis vergaat. Torze, ijzig-kalm te midden der wilde verwarring, treedt als koning op, na den eenige die zich tegen zijn wil verzet, graaf Udo, neergeschoten te hebben. Hij zorgt voor afleiding door de menschen wat te stemmen te geven, onderdrukt direct met zijn revolver elk oproer, doch kan de aanwezige dranken niet veranderen in voedsel. Ontzenuwd en uitgeput door zeeziekte, dronkenschap, losbandigheid en honger komt men den tienden dag aan een onbewoond eiland, een paradijs! Daar breekt de gouden eeuw aan! Vrij van de tirannieke conventie begint het idyllische leven naar de natuur, en als Paula getroost is over den dood van haar vader, huwt ze met Hugo. Doch er zijn te weinig vrouwen, en de zinnelijke Torze, die altijd reeds Paula begeerd heeft, weet met een meerderheid een wet door te drijven, waarbij het huwelijk illusoir en de vrouw ten prooi wordt van den sterkste. De minderheid verzet zich, de oorlog ontbrandt, Hugo wordt gevangen genomen, en Paula weet dat zijn losprijs is haar zich geven aan Torze. Zij ontbiedt hem op een afgelegen plaats, en als een Charlotte Corday Marat stoot zij den tiran het staal in de borst. Dokter Bélo treedt nu als leider op, geneest den slechts gewonden Torze, doch sluit hem op, terwijl hij de overige bevolking het vlot De Vrijheid laat bouwen. Torze echter ontsnapt en ontvlucht alleen op De Vrijheid, doch een tweede vlot, om hulp uitgezonden, komt terecht, en binnen kort brengt ‘De Tromp’ allen weer in het vaderland.
Waarom nu deze Robinsonade mislukte, is duidelijk - omdat niemand aan haar realiseering gelooft. Van Defoe's meesterwerk geloofde ieder dat, en de in dit tijdschrift
verschenen belangrijke artikelen over de hollandsche bron van den Robinson Crusoë bevestigden en versterkten eenvoudig wat steeds de heimelijke bekoring er van is geweest, n.l. dat het wel heusch zoo kon gebeurd zijn. Zoo sterk was dit geloof dat het Rousseausche ‘retournons à la nature’, met al wat daar aanhangt, als verwerping der beschaving, en het gedweep met een primitieve menschheid, misschien voor geen klein gedeelte is gegroeid uit den Robinson Crusoë, in wiens realiseering men geloofde. Was men direct even overtuigd geweest van de onmogelijkheid ervan, als men nu de schouders ophaalt over Torze's, nota-bene nu nog onbekende, paradijs, dat een duizend menschen een godenbestaan kon geven - om nu maar één der onnoozelheden te noemen, waarvan deze fantasie wemelt - Robinson Crusoë ware even spoedig en spoorloos verdwenen als met deze Robinsonade het geval zal zijn. Want de fantasie mag den band met de realiteit nooit loslaten, en haar fata-morgana's bekoren slecht dan als ze boven de woestijnen onzer alledaagscheid doen schitteren echte oasen, vol groene palmen aan blauw-zilveren wateren, en geen karikatuur-oasen, vol academische hooge hoeden, die wandelen langs plassen inkt.
Inderdaad gaan in Torze de mislukte, want niet aannemelijke fantasieën telkens schuil achter academische uiteenzettingen over principieele vragen. Het is of de schrijver Le Bon's Psychologie des Foules wil vertoonen, de bewegingen der volksziel wil openbaren en laten zien wat rechtsorde, moraal, godsdienst en arbeid beteekenen, natuurlijk in primitieve toestanden. Derhalve schijnt het of we een allegorie lezen, waarin de menschen zijn aangekleede beginselen. Dan is Torze de hartstocht die wil heerschen om te genieten; graaf Udo de aristocratie, de verouderde vorm van het gezag, die dadelijk door den democratischen volksredenaar Torze wordt uit den weg geruimd; Zette, een nobele prediker, soms de menigte tot naastenliefde electriseerend, doch den oorlog niet kunnend voorkomen, de religie, die als onpractisch terzijde wordt gezet; en de dokter Bélo, die als Torze is gebonden, de menschen aan het werk zet, is dan de wetenschap, welke met het evangelie van
den arbeid den weg ter verlossing wijst. Kortom dan is deze mislukte Robinsonade een allegorie, die evenmin voldoet omdat haar wijsheid wat beschimmelde winkeldochters van een vorige mode is, en zij door gebrek aan zelfvertrouwen niet enkel artistieke allegorie durft zijn, doch haar allegorische figuren voor reëele wil gehouden zien.
En ten slotte schijnt Torze ook nog een tragedie te willen zijn. Ten slotte? En de schrijver betitelt nog wel zijn Torze als tragedie van hartstocht? Jawel, doch even zeker als volgens Geibel, in een echt boek meer staat als ‘der Poet hat hineingeschrieben’, even zeker zoekt men in andere boeken soms vergeefs naar wat volgens den schrijver er instaat. Eerst zag ik hier heelemaal geen tragedie, geen schuldelooze schuld, den mensch door het levensmysterie opgelegd en waaraan hij ondergaat, in zijn ondergang toch nog een held. Toch moest die er zijn, want Torze is een tragedie, het stond er duidelijk te lezen op den omslag en op het titelblad. Nu, als een mensch zich maar ringeloort, dan doet hij al heel wat. Zoolang dus gezocht, tot... Ja, dit zal de tragedie moeten zijn: Torze is de hartstocht; Paula, de reine vrouw heeft nog vóór Hugo van liefde sprak de afschuwelijke macht van den hartstocht (d.i. Torze) gevoeld, die haar echter te vergeefs wil overheerschen, en tot zijn slavin wil maken. In vrije liefde geeft zij zich aan Hugo. Doch zelfs dan laat de hartstocht haar niet met rust. Eindelijk besluit zij den hartstocht te dooden, doch zij verwondt hem slechts, en Torze ontvlucht. En, als zij met Hugo weer in het vaderland teruggekomen, aan Hugo's arm aan wal wil stappen, moedig haar bezorgdheid overwonnen hebbende wat de wereld wel zou zeggen van haar huwelijk, gesloten zonder bijstand van stadhuis of kerk, dan schokt ze op de loopplank hevig verschrikt in elkaar, want daar tusschen de wachtende menigte heeft ze herkend Torze, den haar met ondergang dreigenden hartstocht.
Ik kan het mis hebben, maar dit is dan de tragedie die ik zocht. Enfin, een gezochte tragedie!! Doch niet teveel naar haar papieren vragen. Het mocht eens blijken dat het er geen was. Dan moest ik opnieuw gaan zoeken - en deze Torze, deze pseudo-commissaris van politie, en pseudo-dit en pseudo-dat heeft u, voortreffelijke lezer, als mij, nu lang genoeg verveeld.
Images
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.